Missing Alt Text

Arzu Çalışkan Ersoy

Yazılar
Tarifler

Kombucha Çayı (Fermente Çay) Hakkında Her Şey!

Yaz için ideal, serinletici ve sağlıklı içecek tarifleri arayışına girdiyseniz harika bir fermente içecek olan kombu çayı olarak da bilinen kombucha çayını deneyebilirsiniz.

Metabolizmayı hızlandırır, yağ yakımına yardımcı olur, bağırsak hareketliliğini sağlar, kan şekeri ve kolesterolü düzenler. Yurt dışında da oldukça popülerdir.

Bakteri ve mayalardan oluşan çayın önemli içeriği Kombucha denilen çay ve çay mantarından oluşur. Doğu Asya’da ortaya çıkmış, 19. yüzyılın başlarında Rusya üzerinden Almanya’ya ulaşmıştır. Mantar, düz jelatinimsi bir diske benzer. Kombucha mantarı çay ve şekerden oluşan besleyici bir solüsyonun içinde yaşar ve bu sıvı içinde sürekli olarak üremeye devam ederek büyür. Mantarımsı tabaka çayın bütün yüzeyine yayılır ve daha sonra kalınlaşır.

İçeriğinde etil alkol bulunmakla birlikte, kombu çayı alkolsüz içecek olarak sınıflandırır, % 0.5’ten az alkol içerir.

Demlenme süresi ortalama 10 gündür. Ortamın fermantasyona yani mayalanmaya uygun olması için hazırlık aşamasında bir miktar şeker kullanılır. Ve mantar konulmadan önce mutlaka oda sıcaklığında beklemiş olmalı. Kaynar çaya eklerseniz mayalanma olmaz. Mayalanma için en ideal ısının çay ve mantar için oda sıcaklığı ısısı olduğunu unutmayın. Kombucha mantarı aynı zamanda kombucha kültürü olarak da bilinir.

Kombucha öncelikle sindirim sistemini rahatlatması ile bilinir. Kombucha fermantasyonu oda sıcaklığında yapılmalıdır. Eğer imkân var ise daha sıcak bir ortamda da yapılabilir. Fermantasyon sırasında kabın ağzı açık olmalı ve etrafında fermantasyonu etkileyecek ekmek ya da meyve gibi etkileyici unsurlar olabilir. Kombucha kabını tülbent veya benzeri bir bez ile kapatarak içerisine yabancı maddelerin düşmesi engellenmelidir. Kombucha fermantasyonu sırasında köpük oluşumu gayet normaldir ve dokunulmamalıdır. Fermantasyon esnasında asla hareket ettirilmemeli ve sallanmamalıdır.

Kombucha çayı yapımı için mutlaka kombucha kültürüne ihtiyacınız olacaktır. İnternetten sipariş verebileceğiniz gibi, çay satışı yapan bazı işletmelerden de talep edebilirsiniz.

Eğer kültüre ulaşamıyorsanız kombucha içeceğini hazır alarak maya/kültürü kendimiz oluşturabiliriz.

Kombucha Kültürünü oluşturduğum ve Kombucha Çayı tarifini verdiğim köşeme beklerim. 🙂

Missing Alt Text

Arzu Çalışkan Ersoy

Bugün Ruh-u Hızır Yani Hızır Günü

Darda kalanların yardımcısı olduğuna inanılan Hızır Aleyhisselam ile denizlerin hakimi İlyas Peygamberin yeryüzünde buluştukları mucizeli gecenin günü. OrtaAsya, Ortadoğu, Anadolu ve Balkanlarda kutlanan 5 mayıs akşamı başlayarak, 6 mayıs akşamı biten bir bayramdır. 5 mayıs gecesinin kışı tamamen uğurladığı sıcak yaz günlerinin başladığı anlamına gelmektedir.

UNESCO ise Hıdırellez kutlamalarını “İnsanlığın Somut Olmayan Kültür Mirası Listesi” içine almış ve bununla ilgili çalışmalar başlatmıştır.

Her ne kadar 5-6 mayıs tarihleri Hıdırellez olarak kabul edilse de gündelik hayatta zorda kalan herkesin, o zorluktan kurtuldulduklarında “Hızır gibi geldi.”, “Hızır gibi yetişti.” sözleri dikkatleri çekmektedir. Ayrıca halk inanışına göre masaya yanlışlıkla fazladan getirilen çatal-kaşık-tabak-bardağın fazla olduğu farkedilince “Hızır gelecek demek ki.” denilerek sofradan kaldırılmaması da bir gelenek haline gelmiştir.

Gül ağacıana asılıp tüm gece bekleyen dilek keselerini, sabahın ilk saatleri gün ağırırken az denize atmadık. İnanışa göre 2 gecenin birinden birinde mutlaka Hızır Aleyhisselam o denizin üzerinden geçermiş. Dileklerde böylece kabul olurmuş. Uyanması zordur sabahın o erken saati. Fakat tüm yıl istediğin dilekleri artık dualar eşliğinde denizle kavuşturmanın duygusu ise muazzamdır.

Hıdırellezin en yaygın ritüelü ateş yakıp üzerinden atlamaktır. Hıdırellez günü ateş üzerinden atlamanın nazardan ve hastalıktan koruduğuna inanılır. Bu ritüel adeta Hıdırellez’le özdeşleşmiştir.

Peki bolluk, bereket ve dilekler için neler yapılır?

Anadolu’da halk tercihen beyaz elbiseler giyerek gün doğmadan önce yeşil ve bol sulu kırlara giderek eğlenir. Kutlamalar yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarında, bi türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Bu sebeple bu alanlara “Hıdırlık”denildiği de olur.

Hızır’ın eli değen şeylerin dolup taştığı rivayeti nedeniyle Hızır günü arifesinde, yiyecek kaplarının, ambar kapılarının ve para keselerinin ağzı açık bırakılmaktadır.

Ev, bağ, bahçe, araba isteyenlerin istediklerinin küçük bir modelini taşlarla gül ağacının altına çizmeleri ise oldukça yaygındır.

Hıdırellez Günü yapılan dua ve isteklerin kabul olması için sadaka vermek, oruç tutmak ve kurban kesmek gibi adetler de vardır. Kurban ve adaklar “HIZIR HAKKI” için olmalıdır. Çünkü tüm bu hazırlıklar Hızır’a rastlamaya yöneliktir.

Yoğurt Mayalama Geleneği: Trabzon’un Şalpazarı ilçesinde ise bu dönemde yoğurtlar yapılır. Mayalanma sıcaklığındaki sütün içine beslemesiyle bir tahta kaşık konur. Bu şekilde elde edilen maya bir yıl kullanılır ve gelecek yıl tekrar değiştirilir.

Sade Çörek: Evlilik çağındaki kişiler için sade çörekler yapılır. Çöreğin bir kısmı yenir, diğer kısmı da kuşlara verilir.

Yumurta: Hıdırellez sabahı yumurta yemek yıl boyu güçlü, kuvvetli olmaya sebep olacaktır.

Kuru baklagiller: Bir bez torbaya konulan kuru baklagiller evin bahçesindeki ağaca bereket için asılır.

Buğday: Bereketin en büyük simgelerinden olan buğday mutlaka o gün evde pişirilmelidir.

Ot pişirmek: 5 mayıs da toplanan 41 çeşit ot o gün evde pişirilir. Özellikle labada dolması en çok yapılan ot yemeklerindendir.

Elma: 5 mayıs akşamı elma kabukları soyulup, kabukları yastığın altına koyulur. Böylece bekar olanların evleneceği kişiyi rüyasında göreceğine inanılır.

Süt: Hayvanların tüm yıl sütünün bol olması için, Hıdırellez’de evde süt pişirilmez.Yemekler, tatlılar sütsüz yapılır.

Son olarak…

Sevdiğim kim varsa, kendim de dahil, sevebileceğim herkes de dahil bu duayı okusun.

Kendi sesiyle duysun. Dileği gerçek olsun. Her kelimesine şükretsin. Tek kelimesine nazar değmesin. Sevdikleriyle bir arada olsun. Nesi varsa bölüşecek biri olsun; nesi yoksa bulup getirecek biri olsun. Kendini mutlu etsin, durduk yere neşelenmek nedir bilsin. Sağlığı iyi olsun. Yapmaktan bıkıp usanmayacağı bir işi olsun. Başarının gerçek adının bu olduğunu unutmasın. Değiştirmek istediklerini değiştirsin. Eskilerini atsın, ruhunu havalandırsın. Kapıda hep kamyonu dursun, dilediği yere taşınsın. Kendinden taşınmak isterse içindeki güç, dışındaki sevgi ona yardımcı olsun. Öyle tahmini mümkün olmayan bir güç olsun ki bu, hayatın zekasını anlatsın. Bir hayali gerçek olsun. Bir hayale gözünü yumsun. Hayalini kendinden saklamasın. Her şeyin mümkün olduğunu unutmasın.

Missing Alt Text

Arzu Çalışkan Ersoy